Planowanie grafiku OSK: ile jazd można rzeczywiście umówić?
Realny grafik OSK wymaga wspólnej dostępności instruktora, pojazdu i kursanta. Przykład pokazuje, dlaczego suma godzin kadry nie określa liczby możliwych jazd.
Realna liczba jazd w grafiku OSK zależy od jednoczesnej dostępności kursanta, właściwego instruktora i odpowiedniego pojazdu. Suma wolnych godzin instruktorów opisuje dostępność kadry. Dopiero zestawienie jej z dostępnością aut i zapotrzebowaniem kursantów pokazuje, ile praktyki szkoła może rzeczywiście zaplanować w danym przedziale.
Dlatego liczba instruktorów i samochodów w całej szkole nie wystarcza do oceny grafiku. Znaczenie ma to, czy potrzebne osoby i pojazdy są dostępne w tych samych godzinach oraz czy proponowany termin pasuje kursantowi.
Wspólna dostępność w konkretnym przedziale
Instruktor może mieć wolne popołudnie, a samochód odpowiedniej kategorii być wtedy zajęty na innych jazdach. Auto może być dostępne rano, gdy kursant jest w pracy lub na zajęciach. W obu sytuacjach sama wolna część jednego kalendarza nie tworzy terminu możliwego do wykorzystania.
Podstawą rachunku jest czas praktyki. Godzina zajęć praktycznych trwa 60 minut, a instruktor prowadzi zajęcia w pojeździe z jedną osobą szkoloną. Obecność dodatkowego kursanta jako pasażera nie tworzy drugiej, równoległej godziny kierowania. Wynika to z § 10 i § 12 rozporządzenia w sprawie szkolenia kandydatów na kierowców.
Dostępność trzeba więc rozpatrywać dla konkretnych jazd: z osobą, która może je poprowadzić, właściwym autem i kursantem gotowym przyjść w tym czasie. Dopiero takie przedziały można porównać z liczbą potrzebnych godzin.
Przykład: cztery godziny kadry, dwie godziny auta
Załóżmy, że w hipotetycznej szkole dwóch instruktorów kategorii B jest dostępnych we wtorek od 16:00 do 18:00. Każdy ma dwie wolne godziny, co daje łącznie 4 godziny dostępności kadry. W tym samym przedziale szkoła ma jednak tylko jeden dostępny samochód szkoleniowy.
Jedno auto od 16:00 do 18:00 umożliwia najwyżej 2 godziny praktyki. Wolny drugi instruktor nie zwiększy tej liczby bez pojazdu. Trzech różnych kursantów chce po jednej godzinie jazdy i wszyscy mogą przyjść wyłącznie w tym przedziale. Przyjmijmy, że każdy może jeździć z oboma instruktorami. Zapotrzebowanie wynosi 3 godziny, a dostępność auta pozwala zrealizować dwie.
Jeżeli pojawi się drugi odpowiedni samochód, dostępny tylko od 16:00 do 17:00, łączna dostępność pojazdów wzrośnie do trzech godzin. Wtedy od 16:00 do 17:00 dwóch kursantów może jechać równolegle z dwoma instruktorami w dwóch autach, a od 17:00 do 18:00 trzeci kursant w jednym z nich.
Ten rachunek zakłada pełne wykorzystanie wskazanych przedziałów, zanim uwzględni się ewentualny dojazd lub przekazanie pojazdu. Pokazuje też, gdzie powstaje ograniczenie: przy jednym aucie dodatkowy instruktor sam nie wystarcza, a przy drugim aucie znaczenie mają godziny jego dostępności.
Dostępne godziny a godziny, na które są chętni
Nawet prawidłowo policzona dostępność kadry i floty nie oznacza, że wszystkie terminy zostaną wykorzystane. Jeśli kursanci potrzebują głównie popołudni, wolne poranki nie rozwiążą tego zapotrzebowania. Łączna liczba wolnych godzin w tygodniu może wyglądać dobrze, mimo braku miejsca w konkretnym przedziale.
Znaczenie ma również etap szkolenia. W kategorii B przez pierwsze osiem godzin praktyki obowiązuje limit dwóch godzin dziennie, a później trzech. To ograniczenie zajęć danego kursanta, nie ustawowa długość dnia pracy każdego instruktora. Zasady i sposób liczenia spotkań wyjaśnia artykuł o liczbie godzin jazd na kategorię B.
Proponowana długość jazdy musi zatem mieścić się zarówno w dostępności osób i auta, jak i w dopuszczalnym wymiarze zajęć kursanta. Samo połączenie kilku wolnych godzin w jeden blok nie rozwiązuje wszystkich warunków planowania.
Jak zmiany wpływają na realny grafik
Samochód w serwisie albo udostępniony na egzamin nie jest w tym czasie dostępny do zwykłych jazd szkoleniowych. Dojazd między miejscami rozpoczęcia zajęć i przekazanie auta mogą dodatkowo skrócić przedział, który na pierwszy rzut oka wygląda na wolny. Takie okoliczności zmieniają realną dostępność, nawet gdy liczba pojazdów w szkole pozostaje taka sama.
Podobnie działa odwołanie jazdy. Zwolniony termin będzie użyteczny dla innego kursanta tylko wtedy, gdy pasuje mu godzina, instruktor i pojazd. Rezerwa na zmiany może pomagać w organizacji, lecz jej wielkość zależy od sposobu pracy konkretnej szkoły; nie ma jednego procentu właściwego dla wszystkich OSK.
Wspólny plan pozwala oceniać te sytuacje na podstawie tych samych ustaleń. Gdy zmienia się dostępność auta lub instruktora, zapis zmiany powinien być dostępny osobom planującym kolejne jazdy. Dobór narzędzia do takiej pracy opisuje porównanie papierowego kalendarza, arkusza i systemu OSK.