Fałszywe zaświadczenie OSK: dlaczego zdany egzamin nie wystarcza

Zdany egzamin państwowy nie zastępuje odbytego szkolenia i nie usuwa skutków fałszywego zaświadczenia OSK. Ustawa wymaga osobno ukończenia szkolenia i zdania egzaminu. Jeżeli istotny dowód, na którym oparto decyzję o wydaniu prawa jazdy, okaże się fałszywy, sprawa może zostać wznowiona. Samo wznowienie rozpoczyna jednak badanie konkretnej decyzji; nie oznacza automatycznego odebrania uprawnień wszystkim kursantom danej szkoły.

Szkolenie i egzamin potwierdzają różne rzeczy

Art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o kierujących pojazdami rozdziela dwa warunki wydania prawa jazdy: odbycie wymaganego szkolenia oraz pozytywny wynik egzaminu państwowego. Spełnienie drugiego nie powoduje, że pierwszy przestaje mieć znaczenie.

Egzamin państwowy sprawdza wiedzę i umiejętności kandydata podczas egzaminu. Nie ustala, czy wcześniej uczestniczył on we wszystkich wymaganych zajęciach. Do części praktycznej potrzebne jest potwierdzenie ukończenia szkolenia. Jeżeli takie potwierdzenie opisuje zajęcia, których nie było, pozytywny wynik jazdy w WORD nie zmienia przebiegu kursu.

Dlatego ocena umiejętności kierowcy oraz zgodność dokumentacji z rzeczywistym szkoleniem pozostają odrębnymi kwestiami. W postępowaniu dotyczącym wydania prawa jazdy znaczenie ma także to, czy wymogi szkolenia faktycznie były spełnione.

Co pokazuje opisana sprawa z Wojnicza

Radio ESKA Tarnów w relacji z 24 września 2026 r. opisało dalsze postępowania dotyczące kursantów szkoły jazdy w Wojniczu po fałszowaniu dokumentacji, między innymi zajęć z pierwszej pomocy. Według tej relacji sprawy dotyczyły także osób, które zdały egzamin państwowy, a SKO utrzymało pierwsze decyzje starosty o cofnięciu uprawnień. Redakcja poinformowała również o kolejnych sprzeciwach prokuratury.

To medialny opis konkretnych postępowań. Nie przesądza wyniku spraw pozostałych kursantów ani ich odpowiedzialności za działania szkoły. Pokazuje natomiast, dlaczego pozytywny egzamin może współistnieć ze sporem o dokument, który potwierdzał ukończenie kursu.

Co poświadcza dokumentacja kursu

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia potwierdza udział w wymaganych zajęciach i pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego. W pełnym kursie art. 27 ustawy wymaga uczestnictwa w co najmniej 80% przewidzianych zajęć teoretycznych oraz we wszystkich zajęciach praktycznych i z pierwszej pomocy. Osobna ścieżka po zdaniu państwowej teorii zwalnia z odpowiedniej części szkolenia teoretycznego, lecz nie z pierwszej pomocy. Zaświadczenie podpisuje kierownik ośrodka.

Karta przeprowadzonych zajęć pozwala ustalić, kiedy odbyło się szkolenie, kto je prowadził i jaki udział potwierdzili kursant oraz prowadzący. Jej znaczenie wynika z dokumentowania wykonanych zajęć. Sam termin zaplanowany w grafiku nie potwierdza jeszcze ich przeprowadzenia. Zasady prowadzenia karty i potwierdzania udziału określa rozporządzenie w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Przykład: poprawna jazda i nieodbyte zajęcia

W hipotetycznej sytuacji kursant odbył jazdy i zdał praktyczny egzamin państwowy. Później ujawniono, że zaświadczenie o ukończeniu kursu potwierdzało także szkolenie z pierwszej pomocy, które się nie odbyło.

Wynik egzaminu potwierdza umiejętności ocenione podczas tej próby. Nie dowodzi uczestnictwa w brakujących zajęciach. Organ badający decyzję o wydaniu prawa jazdy ma więc do rozstrzygnięcia inne pytanie niż egzaminator: czy wymagany warunek szkolenia rzeczywiście został spełniony i czy decyzja opierała się na prawdziwym dowodzie. Z samego przykładu nie wynika jeszcze rezultat postępowania administracyjnego.

Wznowienie sprawy ma określone podstawy i granice

Art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje wznowienie sprawy zakończonej decyzją ostateczną między innymi wtedy, gdy istotne dowody okazały się fałszywe albo decyzję wydano w wyniku przestępstwa. W szczególnych sytuacjach jest ono możliwe przed orzeczeniem stwierdzającym fałszerstwo: gdy jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia albo uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Kodeks dopuszcza też wznowienie, gdy odpowiednie postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte z powodu upływu czasu lub innych przyczyn prawnych.

Postanowienie o wznowieniu pozwala zbadać jego podstawy i istotę sprawy. Dopiero późniejsza decyzja rozstrzyga o uchyleniu wcześniejszej decyzji i nowym wyniku sprawy albo o odmowie jej uchylenia.

Upływ czasu również ma znaczenie. Przy fałszywych dowodach lub decyzji wydanej w wyniku przestępstwa art. 146 nie pozwala jej uchylić po dziesięciu latach od doręczenia lub ogłoszenia. Nie uchyla się jej także wtedy, gdy ponowne rozpoznanie mogłoby prowadzić wyłącznie do takiego samego rozstrzygnięcia. Organ może wówczas stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, pozostawiając ją w mocy. Zdany egzamin nie zastępuje zatem szkolenia, a skutek fałszywego zaświadczenia wynika z ustaleń konkretnej sprawy i granic przewidzianych w KPA.