Okres próbny prawa jazdy: zasady od 4 września 2026 r.

Nowe zasady okresu próbnego dotyczą osób, które po raz pierwszy uzyskały kategorię B od 4 września 2026 r. Dla pełnoletniego kierowcy okres ten trwa zasadniczo dwa lata. Przy prawie jazdy uzyskanym przed osiemnastymi urodzinami trwa trzy lata, ale najwyżej do ukończenia 20 lat. Przez cały okres próbny obowiązuje zasada 0,0 alkoholu, a przekroczenie 12 punktów karnych powoduje obowiązek szkolenia w ośrodku doskonalenia techniki jazdy. Zakres nowych zasad wyjaśnia komunikat Biura Ruchu Drogowego KGP opublikowany 21 września 2026 r..

Od kiedy liczy się okres próbny i ile trwa

Granica 4 września wynika z terminu stosowania nowych przepisów. Art. 9 nowelizacji z 17 października 2025 r. przewiduje stosowanie rozdziału o okresie próbnym po upływie sześciu miesięcy od wejścia ustawy w życie 3 marca 2026 r. Pierwsze B uzyskane przed 4 września nie zostaje objęte nowymi zasadami wstecz. Dotyczy to również uprawnienia uzyskanego 3 września.

Długość okresu zależy od wieku przy uzyskaniu pierwszego B:

• po ukończeniu 18 lat — dwa lata;
• przed ukończeniem 18 lat — trzy lata, jednak nie dłużej niż do dwudziestych urodzin.

Zgodnie z art. 91 ustawy o kierujących pojazdami okres biegnie od dnia wydania dokumentu. Przy tymczasowym elektronicznym prawie jazdy początkiem jest data uzyskania uprawnienia. Odbiór plastikowej karty w urzędzie nie rozpoczyna więc tego okresu od nowa.

Zwykłe odnowienie ważności prawa jazdy przez osobę mającą kategorię B od lat nie jest uzyskaniem pierwszego B. Ustawa przewiduje odrębne przypadki ponownego objęcia okresem próbnym po cofnięciu uprawnień oraz przy niektórych wymianach zagranicznego prawa jazdy.

Zasada 0,0 obowiązuje przez cały okres próbny

Kierowca objęty okresem próbnym nie może kierować pojazdem samochodowym przy stężeniu alkoholu przekraczającym 0,0‰ we krwi albo 0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza. Zakaz obejmuje również środki działające podobnie do alkoholu, ze wskazanym w ustawie poziomem 0,0 ng/ml w organizmie. Obowiązuje przez cały okres próbny, także po pierwszych miesiącach samodzielnej jazdy.

Naruszenie tego zakazu jest podstawą cofnięcia uprawnień. Taką konsekwencję wskazuje również Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie z 4 września 2026 r.. Wcześniejsze uzyskanie B oznacza brak tego nowego szczególnego obowiązku, ale kierowcę nadal obejmują ogólne przepisy dotyczące alkoholu i pozostałe zasady ruchu drogowego.

Szkolenie ODTJ po przekroczeniu 12 punktów

Obowiązek szkolenia powstaje po przekroczeniu 12 punktów, a nie po zgromadzeniu dokładnie 12. Nie jest to szkolenie obowiązkowe dla każdego nowego kierowcy po kilku miesiącach od egzaminu.

Szkolenie prowadzi ośrodek doskonalenia techniki jazdy, czyli ODTJ. Obejmuje godzinę ćwiczeń praktycznych na płycie poślizgowej, a opłata wynosi 500 zł. Czas szkolenia określa art. 94 ustawy o kierujących pojazdami, a komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości potwierdza miejsce, formę i opłatę. To odrębne szkolenie po uzyskaniu uprawnienia, a nie dodatkowa jazda w ramach kursu w OSK.

Termin wynosi zasadniczo 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie progu. Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie zapadło po upływie dziewięciu miesięcy od tego czynu, szkolenie trzeba ukończyć przed upływem trzech miesięcy od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. O obowiązku informuje starosta. Nieukończenie szkolenia w terminie jest podstawą zatrzymania prawa jazdy.

Przedłużenie okresu i cofnięcie uprawnień

Dwa wykroczenia z katalogu określonego w ustawie, popełnione w okresie próbnym i stwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, powodują wydanie decyzji o jego przedłużeniu o kolejne dwa lata. Jeżeli choć jedno rozstrzygnięcie zapadnie już po zakończeniu tego okresu, starosta nakłada dwuletni okres uzupełniający. Znaczenie ma rodzaj wykroczeń oraz prawomocne rozstrzygnięcia, dlatego sam fakt otrzymania dowolnych dwóch mandatów nie wystarcza.

Poważniejsze naruszenia mogą oznaczać cofnięcie uprawnień. Ustawa przewiduje je między innymi po przestępstwie przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub trzech wskazanych w niej wykroczeniach popełnionych w okresie próbnym. Pozostaje także osobna podstawa cofnięcia po przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku od wydania pierwszego prawa jazdy. Obowiązek szkolenia po przekroczeniu 12 punktów nie zastępuje tych konsekwencji. Podstawy decyzji określają art. 92 i 103 ustawy o kierujących pojazdami.

Przykłady: granica dat i prawo jazdy przed osiemnastką

W hipotetycznej sytuacji dwie pełnoletnie osoby uzyskały pierwsze B dzień po dniu: jedna 3 września, a druga 4 września 2026 r. Pierwsza nie zostaje objęta nowymi zasadami okresu próbnego, druga już im podlega. Późniejszy odbiór plastikowego dokumentu przez pierwszą osobę nie przenosi jej do drugiej grupy. Brak nowego okresu próbnego nie oznacza przy tym braku wcześniejszych szczególnych sankcji dotyczących początkujących kierowców, co zaznacza także KGP.

W drugim przykładzie osoba uzyskała pierwsze B po 4 września, mając 17 lat i 10 miesięcy. Jeżeli okres nie zostanie przedłużony ani uprawnienie cofnięte, okres próbny potrwa do jej dwudziestych urodzin — około dwóch lat i dwóch miesięcy. Ustawowy limit wieku skraca w tym przypadku podstawowe trzy lata.

Osobny obowiązek jazdy z pasażerem spełniającym wymagania ustawy trwa przez pierwsze sześć miesięcy, jednak najwyżej do osiemnastych urodzin. W tym przykładzie zakończy się więc po około dwóch miesiącach, a zasada 0,0 i pozostałe warunki okresu próbnego będą obowiązywały dalej. Do ukończenia 18 lat dochodzą też szczególne ograniczenia przewożenia niepełnoletnich pasażerów oraz wykonywania określonych przewozów. Warunki uzyskania B w tym wieku i wymagania wobec osoby towarzyszącej wyjaśnia artykuł jak zacząć robić prawo jazdy.