Nowa wersja UD402: egzamin bez placu i terminy zmian
Nowy projekt UD402 zachowuje plac szkoleniowy dla OSK wyłącznie B/B1, proponuje egzamin bez placu i 12 miesięcy ważności teorii. Wyjaśniamy zmiany i terminy.
Nowa wersja UD402 utrzymuje propozycję zniesienia egzaminu na placu manewrowym dla kategorii B i B1, ale wymaga zabezpieczonego placu szkoleniowego od OSK szkolących wyłącznie w zakresie tych kategorii. Projekt przewiduje te zmiany od 1 stycznia 2027 r. Nadal jest to propozycja legislacyjna: opublikowanie dokumentu nie zmienia zasad obecnego szkolenia ani egzaminowania.
Ilustracja wygenerowana przez AI. Plac szkoleniowy i jazda w ruchu drogowym pełnią w nauce różne role.
Projekt datowany na 25 września 2026 r. opublikowano w Rządowym Centrum Legislacji 5 października. Dokumentacja prac nad UD402 obejmuje ponowne uzgodnienia. Dla szkoły znaczenie mają przede wszystkim doprecyzowanie wymagań dotyczących terenu do nauki, krótsza proponowana ważność teorii oraz odrębne terminy nagrywania egzaminów wewnętrznych i przepisów o cyfrowej karcie kursanta.
Plac szkoleniowy pozostaje częścią nauki B i B1
We wcześniejszym projekcie z 27 czerwca 2026 r. proponowano zwolnienie OSK prowadzących szkolenie w zakresie B lub B1 z obowiązku posiadania placu manewrowego. Nowa wersja wyraźnie określa, jaką przestrzeń szkoła miałaby zapewnić w jego miejsce: plac szkoleniowy zabezpieczony przed dostępem osób trzecich podczas zajęć praktycznych. Szczególne rozwiązanie dotyczące infrastruktury obejmuje OSK szkolące wyłącznie w zakresie B lub B1.
Uzasadnienie nowego projektu wyjaśnia cel tej zmiany. Osoba rozpoczynająca naukę nadal potrzebuje bezpiecznej przestrzeni do opanowania obsługi pojazdu, ruszania, zatrzymywania i podstawowych manewrów. Teren ma umożliwiać te ćwiczenia w kontrolowanych warunkach, zanim kursant wykorzysta umiejętności w ruchu drogowym.
Propozycja daje więc szkole większą swobodę wyboru terenu, przy zachowaniu jego funkcji szkoleniowej i zabezpieczenia podczas zajęć. Nie daje podstaw do stwierdzenia, że każdy ogólnodostępny parking wystarczy. W przypadku szkoły prowadzącej także inne kategorie nie można też automatycznie zastosować szczególnego zwolnienia przewidzianego dla OSK szkolących wyłącznie B/B1.
Co pozostaje na egzaminie bez placu
Odejście od egzaminacyjnego placu B/B1 było już częścią wcześniejszej wersji UD402. Nowy dokument zachowuje ten kierunek oraz sprawdzenie umiejętności przygotowania do jazdy i stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Dalej odbywałaby się ocena jazdy w rzeczywistym ruchu drogowym, w tym wykonywania manewrów.
Zmiana miejsca oceny nie oznacza zatem rezygnacji z nauki manewrowania. Z perspektywy szkoły teren do pierwszych ćwiczeń i późniejszy egzamin pełnią różne funkcje: pierwszy pozwala stopniowo budować umiejętności, drugi ma sprawdzać ich wykorzystanie na drodze. Wcześniejsze założenia reformy i obowiązujące zasady opisuje wpis o projekcie egzaminu B bez placu.
Projekt przewiduje kilka terminów
Nie wszystkie opisane rozwiązania miałyby zacząć obowiązywać razem. Harmonogram wynika z art. 12 nowego projektu ustawy.
| Proponowany termin | Rozwiązania dotyczące szkolenia i egzaminów |
|---|---|
| 1 stycznia 2027 r. | Egzamin B/B1 bez placu, plac szkoleniowy dla OSK szkolących wyłącznie B/B1 oraz 12-miesięczna ważność nowych pozytywnych wyników teorii |
| 1 lipca 2027 r. | Rejestrowanie obrazu z praktycznych egzaminów wewnętrznych objętych obowiązkiem |
| 1 stycznia 2029 r. | Wejście w życie przepisów umożliwiających pilotaż cyfrowej karty kursanta |
Są to terminy zapisane w projekcie, zależne od dalszego przebiegu prac i treści uchwalonej ustawy. W przypadku cyfrowej karty ostatnia data oznacza wejście przepisów umożliwiających pilotaż; nie przesądza, że program wystartuje właśnie tego dnia.
Teoria: 12 miesięcy zamiast proponowanych wcześniej 24
Czerwcowy projekt zakładał 24 miesiące ważności pozytywnego wyniku państwowego egzaminu teoretycznego. W wersji wrześniowej skrócono ten okres do 12 miesięcy od uzyskania wyniku. To różnica między dwiema propozycjami. Obecnie pozytywny wynik teorii zachowuje ważność bezterminowo.
Nowy projekt chroni wcześniejsze wyniki. Zgodnie z art. 9 teoria zdana przed wejściem ustawy w życie zachowałaby bezterminową ważność na dotychczasowych zasadach. Limit 12 miesięcy obejmowałby wyniki uzyskane od dnia wejścia nowych przepisów. Dla tego rozróżnienia znaczenie ma data zdania państwowej teorii, a nie zapisania się na kurs.
W hipotetycznym przykładzie szkoła prowadzi wyłącznie szkolenie B/B1, a ustawa zostaje uchwalona w opisanej wersji z terminem 1 stycznia 2027 r. Kursant, który zdałby państwową teorię w grudniu 2026 r., zachowałby bezterminową ważność wyniku. Osoba, która rozpoczęłaby kurs w grudniu, ale zdała teorię już po wejściu przepisów, miałaby wynik ważny przez 12 miesięcy. Jednocześnie szkoła nadal zapewniałaby zabezpieczony teren do nauki, mimo zmiany późniejszego egzaminu państwowego.
Nagrywanie egzaminu wewnętrznego: zmienia się zakres zapisu
Obowiązek rejestrowania praktycznego egzaminu wewnętrznego pojawił się już w projekcie czerwcowym. Wówczas obejmował obraz i dźwięk. Nowa wersja przewiduje zapis obrazu oraz wyłącza kategorie AM, A1, A2, A i T, a także wskazane w projekcie wojskowe centra i ośrodki szkolenia. Dla zwykłego OSK przeprowadzającego wewnętrzny egzamin praktyczny B obowiązek pozostałby, z proponowanym terminem 1 lipca 2027 r.
Nagranie miałoby umożliwiać odtworzenie przebiegu egzaminu. Projekt uzależnia jego zakończenie od sprawnego zapisu. W razie awarii przewiduje przerwanie egzaminu i wyznaczenie go w nowym terminie na koszt OSK albo kontynuację pojazdem ze sprawnym urządzeniem. Podstawowy okres przechowywania wynosiłby 90 dni od egzaminu, z wydłużeniem w określonych przypadkach dotyczących postępowań. Kursant mógłby otrzymać zapis na wniosek złożony przed końcem okresu przechowywania. Reguły te określają projektowane art. 23i–23k.
Cyfrowa karta kursanta ma być dobrowolnym pilotażem
Wcześniejsza wersja zakładała obowiązkowe rejestrowanie przebiegu szkolenia i praktycznego egzaminu wewnętrznego w cyfrowej karcie kursanta. Nowa przewiduje program pilotażowy, do którego OSK mogłoby dobrowolnie przystąpić. Karta pozwalałaby powiązać informację o zajęciach z kursantem i instruktorem oraz potwierdzeniem ich przebiegu. Jej zadaniem byłoby udokumentowanie nauki i umożliwienie weryfikacji tego zapisu.
Program i szczegółowe warunki jego działania minister mógłby określić w rozporządzeniu. Sama propozycja wejścia tych przepisów 1 stycznia 2029 r. nie ustanawia więc powszechnego obowiązku korzystania z karty. Uzasadnienie wyraźnie wskazuje, że objęcie nią wszystkich szkół wymagałoby odrębnej zmiany ustawy. To istotna różnica dla OSK oceniającego, jakie rozwiązania UD402 miałyby dotyczyć go obowiązkowo, a które wymagałyby decyzji o udziale w pilotażu.